Abonneer je op onze podcast

Blijf op de hoogte van onze inzichten over de nieuwe economie

Blijf op de hoogte van onze inzichten over de nieuwe economie. Zo brengen we sinds 2023 de podcast Leven na de groei uit. We bespreken wat de nieuwe economie voor jou en voor ons als samenleving betekenen. We hebben uit de vele reacties geput om de thema’s te selecteren die mensen het meest bezighouden. Ook beantwoorden we luisteraarsvragen.

We brengen maandelijks een bulletin waarin we een actueel thema belichten, en maandelijks een special waarin we een tijdloos onderwerp uitdiepen. Telkens vanuit het perspectief van gelukkiger leven binnen de draagkracht van mens en aarde. We benaderen de thema’s persoonlijk én maatschappelijk. Wat betekent het voor jouw en mijn leven? En welke stappen kunnen wij, bij bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties, zetten om rechtvaardiger en duurzamer om te gaan met mensen en het milieu, dichtbij en ver weg? Een combinatie van inspiratie en praktische handvatten, dus.

Je vindt de podcast in je favoriete podcastapp, waaronder:

🎧 Spotify
🎧 Apple podcasts

Een strategisch autonoom Europa: inspirerende voorbeelden, onverwachte kansen en wat jij kunt doen – Leven na de groei: de podcast over de nieuwe economie

Het was een grote wake-up call voor Europa. De afgelopen maanden werd pijnlijk duidelijk: we zijn op vier cruciale gebieden afhankelijk van buitenlandse mogendheden die er niet voor terugdeinzen om ons ermee te chanteren. Namelijk: (1) energie, (2) grondstoffen (met name kritieke metalen), (3) defensie en (4) digitale diensten. Wat kan Europa doen om economisch weerbaarder te worden, ook wel strategische autonomie genoemd? Paul en Allard duiken in dit onderwerp en trekken lessen uit ervaringen van de landen die voorop lopen, zoals Zwitserland, Zweden, Frankrijk en Polen. Ook geven we, zoals je van ons gewend bent, praktische handvatten hoe je als consument en burger bij kunt dragen aan een veerkrachtig continent.Steun jij onze crowdfundingcampagne? Klik hier: https://www.justenough.nl/fundraising/
  1. Een strategisch autonoom Europa: inspirerende voorbeelden, onverwachte kansen en wat jij kunt doen
  2. Niet de Staat, niet de Markt, maar met elkaar: werken aan oplossingen. Het kan en het gebeurt
  3. Nieuwjaarsessay: maak van 2026 het jaar van morele waakzaamheid
  4. Waarom economen de financiële crisis niet zagen aankomen (met Irene van Staveren)

Abonneer je op onze nieuwsbrief

Of blijf op de hoogte van onze inzichten over de nieuwe economie door u te abonneren op onze nieuwsbrief. U wordt dan eens per maand/kwartaal op de hoogte gebracht van de nieuwste inzichten over brede welvaart, sufficiëntie, selectieve groei en postgroei. U kunt zich hier aanmelden voor onze nieuwsbrief. We behandelen uw contactgegevens uiteraard strikt vertrouwelijk. Nadat u uw aanmelding heeft bevestigd, ontvangt u tevens een link naar de pagina waar u desgewenst onze tool voor huishoudens kunt downloaden.

Recente inzichten

  • Goed nieuws én kritische kanttekeningen rondom klimaattop
    Goed nieuws: het IEA bekrachtigt vandaag in een flagship report de eerdere conclusie van wetenschappers dat duurzame energie fossiele energie volledig zal verdringen bij de electriciteitsopwekking, óók bij ongewijzigd beleid. Dat is mooi om te horen in deze spannende week van de klimaattop in Brazilië. Ook voor mobiliteit en verwarming en koeling van de gebouwde omgeving is duurzaam in de meeste gevallen al rendabeler dan fossiel en is een verdere duurzame doorbraak realistisch. Maar hierbij… Lees meer: Goed nieuws én kritische kanttekeningen rondom klimaattop
  • Nationale circulaire doelen fors omlaag gebracht
    Al jaren schuiven opeenvolgende kabinetten de ambitieuze Rijksbrede doelstelling uit 2016 voor vermindering van het grondstoffenverbruik voor zich uit. Dit (demissionaire) kabinet zet er geen tandje bij maar heeft in het Nationaal Programma Circulaire Economie 2025 dat onlangs is verschenen de nationale circulaire doelen fors omlaag gebracht (zie de figuur en toelichting hieronder). Op deze manier blijft een circulaire economie in 2050 ver uit het zicht, terwijl dat voor het milieu, ons toekomstig verdienvermogen (nieuwe… Lees meer: Nationale circulaire doelen fors omlaag gebracht
  • “Fantastisch” koopkrachtplaatje verhult meer dan het vertelt
    In 2024 steeg de koopkracht met 3,6 procent, de grootste stijging sinds 2001, aldus het CBS. Deze cijfers, die centraal staan op Prinsjesdag 2025, moeten goed geduid worden. Want dit “fantastische” koopkrachtplaatje verhult meer dan het vertelt. Geen echte groei meer 1️⃣ De koopkracht steeg, maar eigenlijk is er al jaren nauwelijks échte groei. Echte groei is arbeidsproductiviteitsgroei, want dan kunnen mensen minder uren werken voor hetzelfde geld en meer vrije tijd genieten. Ook is… Lees meer: “Fantastisch” koopkrachtplaatje verhult meer dan het vertelt
  • Postgroei als nieuwe politieke realiteit
    De toekomst is postgrowth-by-design of postgrowth-by-disaster, meer opties zijn er niet, zo lijkt het. Maar prof. Peter Bloom van University of Essex schetst in een longread een tussenpositie die het overdenken waard is: postgroei als nieuwe politieke realiteit. De tussenpositie bevat elementen van postgrowth-by-design en postgrowth-by-disaster. Zijn gedachtenexperiment is als volgt.
  • Nieuwe analyse en nieuwe oplossingen voor overconsumptie in de textielketen
    plaatje toont wat er mis is met onze consumptie (in dit geval van textiel): het volume blijft stijgen, de prijs ligt vrijwel vlak. Dit impliceert: (1) er is in 40 jaar per saldo geen milieuwinst geboekt (2) werknemers worden zwaar uitgebuit. Maar: dit hoeft zeker niet zo te zijn. Met collega’s van Sufficiency en i.s.m. Berenschot hebben we dit in opdracht van het Ministerie van IenW uitgezocht. Ons onderzoek biedt een nieuwe analyse en nieuwe… Lees meer: Nieuwe analyse en nieuwe oplossingen voor overconsumptie in de textielketen
  • De handelsoorlog en de Europese industrie: dit is de grootste kans
    De Europese industrie heeft het al zwaar. Nu komt daar een handelsoorlog bij. Het grootste gevaar is: wanhopig milieuwetgeving overboord gooien. De grootste kans is: eindelijk de broodnodige vraag creëren voor groene industrieproducten. Hoe is de industrie in de problemen gekomen en hoe komen we tot een echte oplossing?
  • Waarom repareren we in Nederland zo weinig en hoe lossen we dat op?
    Nederland heeft de ruimste garantiewetgeving van de EU maar we repareren minder apparaten dan elders in de EU. Waarom repareren we in Nederland zo weinig apparaten en hoe lossen we dat op? Ons onderzoek hiernaar in opdracht van het Ministerie van IenW is recent naar de Tweede Kamer gestuurd.
  • Selectieve groei kan bredewelvaartagenda op koers houden
    Het is prachtig dat het concept brede welvaart aan een opmars bezig is, maar hoe voorkomen we dat het een lege huls wordt? Dat is een vraag die steeds meer beleidsmakers terecht stellen. Het concept selectieve groei kan de bredewelvaartagenda op koers houden. We hebben een handreiking geschreven die gemeenten en provincies concrete sturingsmechanismen en beleidsideeën biedt om selectieve groei toe te passen in lokale verkiezingsprogramma’s, coalitieakkoorden en beleidsprogramma’s. Als je je aanmeldt voor onze nieuwsbrief,… Lees meer: Selectieve groei kan bredewelvaartagenda op koers houden
  • Kan groene waterstof de Europese industrie – en het klimaat – redden?
    Overal gaan de alarmbellen af: is er toekomst voor de Europese industrie? Of zijn de energiekosten te hoog? En zullen de kosten van groene waterstof snel genoeg dalen om de Europese industrie – en het klimaat – te redden?
  • Elektrisch rijden in Noorwegen: een beleidssucces met stevige kanttekeningen
    Het kan gewoon: Noorwegen wordt in 2025 het eerste land ter wereld waar alle nieuwverkochte auto’s elektrisch zijn. Binnen 15 jaar. Vooral als gevolg van beleid: een forse, jarenlang consistente belastingkorting op elektrische auto’s. Dit resultaat is behaald een dunbevolkt land met een groot oppervlak, nota bene. Het stimuleren van elektrisch rijden in Noorwegen is een beleidssucces te noemen, maar wel een met stevige kanttekeningen.
  • “Bewijs” voor groene groei nog zwakker dan gedacht
    Ontluisterend: het uiterst zwakke bewijs voor groene groei blijkt nóg zwakker te zijn dan gedacht. De uitstoot van broeikasgassen voor Nederlandse consumptie, gecorrigeerd voor import, is namelijk fors hoger dan de uitstoot binnen Nederland. Hieronder staan de vier feiten die je moet weten.
  • Vermogensongelijkheid in Nederland: perceptie, ideaal en werkelijkheid
    Wist je dat Nederland het enige Europese land is dat vermogen de facto subsidieert in plaats van belast? En wist je dat Nederlanders de vermogensongelijkheid enorm onderschatten? Het is heel bijzonder dat hier nauwelijks politiek debat over is. Is ons zelfbeeld dat wij een “egalitair land” zijn dan zo sterk? In dit artikel zetten de feiten bondig op een rij. Want wat de vermogensongelijkheid in Nederland betreft lopen perceptie, ideaal en werkelijkheid sterk uiteen.
  • De energietransitie is op stoom, de circulaire transitie niet!
    De energietransitie is op stoom, de circulaire transitie niet! Als we zo doorgaan, dan vervangen we slechts fossiele grondstoffen door andere grondstoffen, vooral metalen. Gaat de nieuwe Europese Commissie daar wat aan doen? Op 18 juli jl. publiceerde de herkozen voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, haar politieke doelen voor de komende jaren. Eén van die doelen is dat zij een Wet Circulaire Economie wil invoeren die moet “helpen marktvraag creëren voor… Lees meer: De energietransitie is op stoom, de circulaire transitie niet!
  • Klimaatfinanciering is hét thema voor de toekomst
    Op 11 november was Paul Schenderling te gast bij NPO Radio 1 Geld of je Leven over COP29, waarin hij opende met goed nieuws: klimaatfinanciering is hét thema voor de toekomst, mede omdat schone energie zo efficiënt en goedkoop is geworden! Dat zit zo: jarenlang zijn de klimaatinspanningen vooral gericht geweest op het afdwingen van politieke keuzes die groene energie goedkoper maken dan fossiele energie. Maar het opwekken van met name zonne-energie is inmiddels zó… Lees meer: Klimaatfinanciering is hét thema voor de toekomst
  • De nieuwe kloven van bestaanszekerheid
    Op 16 september, de vooravond van Prinsjesdag, was Paul Schenderling van Sufficiency een halfuur te gast bij NPO Radio 1 Luistert naar jou, over de nieuwe kloven van bestaanszekerheid. Luisteraars stelden vragen; minister Eddy van Hijum en Paul reageren.
  • Nieuw idee: vermogen belasten op gefinancierde milieuschade
    Stel, we belasten vermogen niet meer op basis van het genoten rendement, maar op basis van de gefinancierde milieuschade. Dat nieuwe idee publiceerden we onlangs in het FD. Eén van de aanleidingen voor dit nieuwe idee is de zogenoemde CO2-investeringsvoetafdruk: de uitstoot die gespaard of belegd vermogen direct en indirect veroorzaakt. Uit gegevens van de World Inequality Database van Thomas Piketty blijkt dat de investeringsvoetafdruk van vermogenden fors is; bij de rijkste 10 procent van… Lees meer: Nieuw idee: vermogen belasten op gefinancierde milieuschade
  • Onderzoek naar duurzaamheidsbeleid supermarkten ontkracht hardnekkige mythes
    Welke supermarkt – na koploper Ekoplaza – helpt consumenten het best om voor duurzaam voedsel te kiezen? De Lidl. Dit is één van de opmerkelijke uitkomsten van een onderzoek van Questionmark in opdracht van Milieudefensie. Het onderzoek naar duurzaamheidsbeleid van supermarkten ontkracht een aantal hardnekkige mythes. Het is bovendien niet gebaseerd op enquêtes over gepercipieerde duurzaamheid (waar supermarkten vaak reclame mee maken), maar op onderliggende data en rapportages. Hieronder staan de mythes. Vijf mythes ❌… Lees meer: Onderzoek naar duurzaamheidsbeleid supermarkten ontkracht hardnekkige mythes
  • Er zijn toekomstbeelden nodig voorbij optimisme en pessimisme
    Uit recente wetenschappelijke papers valt op te maken dat in toekomstvisies over het klimaat zowel optimisten als pessimisten grote inschattingsfouten maken. Twee van deze inschattingsfouten die hieronder staan toegelicht vragen om radicale herziening van onze toekomstbeelden. Er zijn toekomstbeelden voorbij optimisme en pessimisme nodig.
  • Global Resources Outlook 2024: hier zijn de take-aways
    Deze must-read wordt te weinig besproken en gedeeld: de Global Resources Outlook 2024 van het International Resource Panel (IRP). Hier zijn de take-aways.
  • Een mondiale groene subsidieoorlog: goed of slecht?
    ‘We zitten in een mondiale groene subsidieoorlog’, constateerde Harvardeconoom Dani Rodrik onlangs. China en de VS deden al volop mee; vorige week deed de EU een stevige duit in het zakje. Wat is er aan de hand? En is dit goed of slecht?